-मनोज दाहाल इनरुवा - नेपालमा हरेक पुस्ताले आफ्नो आवाजले इतिहास लेखेको छ। अहिलेको जेन जि पुस्ता डिजिटल दुनियाँमा हुर्किएको, नतिजा खोज्ने, न्याय, समानता र इमानदार शासनको लागि आवाज उठाउने नयाँ शक्ति हो। उनीहरूले कुनै दल वा नेताको प्रतिक्षा गरेनन्—आन्दोलन स्वतः जन्मियो।सडक, सामाजिक सञ्जाल, फेसबुक, ट्विटर, टिकटक र इन्स्टाग्राम—यी सबै माध्यमले आन्दोलनलाई विश्वभर फैलाए। तर यसको मूल्य पनि ठूलो छ—सडकमा संघर्ष, अश्रुग्यास, गोलीबारी, हजारौं घाइते, धेरैले जीवन गुमाए।यस आन्दोलनले सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि भनेको मौन समाजलाई बोल्न सिकाउनु हो। “किन बेरोजगारी? किन शिक्षा महँगो? किन स्वास्थ्य व्यापार भयो?”—जस्
The black giant squirrel (Ratufa bicolor), the world’s largest squirrel found in Nepal’s forests, is a rare and captivating wildlife species. Recently, it has been spotted at two strikingly different altitudes in Sunsari District—189 meters in Char Kose Jhadi and 1,103 meters in Osho Park, Dharan. This unusual altitudinal range highlights the squirrel’s incredible adaptability, thriving in ecosystems ranging from subtropical Terai to temperate mid-hill forests.A Rare and Unforgettable EncounterIn October 2014, during a birdwatching trip near Char Kose Jhadi Talatalaiya wetland, we were fortuna
सुनसरी -‘नाम होस्, बदमान होस् तर गुमनाम नहोस’ नेपालमा चलनचल्तीको यो उक्ति यदि कसैमा सतप्रतिसत लागु भएको छ भने धरानका मेयर हर्कराज राई (हर्क साम्पाङ)मा लागु भएको छ । उनी कामले चर्चामा छन् । उनी कुराले चर्चामा छन् । उनी गाली गरेर चर्चामा छन् । उनी गाली खाएर चर्चामा छन् । चुनावमा कुदेर चर्चामा छन् । चन्दामा कुदेर चर्चामा छन् । आखिर चर्चामा छन् । हालसालै खोज पत्रकारिता केन्द्रले लेखेको एक खोजमुलक समाचारबाट बिच्केका हर्क फेरि चर्चामा आए । पत्रकारले लेखेको समाचारमा भएको आक्रेशको पत्रकार सम्मेलन भनिएको भेलामा उनले उपमेयर नेकपा (माओवादी केन्द्र)का नेता आइन्द्र बिक्रम बेघा बिरुद्ध पनि बोल्न भ
साथीहरू गाउँमा जन्मे हुर्के । कहिल्यै यसो सरसापट बाहेक खासै ऋणमा भए जस्तो लागेन । युवावस्थामा विदेश गए । कतिले आय आर्जन गरे । कतिले देशमै व्यवसाय वा पेसा गरेर सहर झरे । सहरमा जायजेथा जोडे। त्यति बेला पनि खासै ऋण लगाएनन् । समयले कोल्टे फेर्यो । विभिन्न शीर्षकमा तिनै साथीहरू बेलायत आएर सपरिवार बसेका छन् । अहिले धेरैका कपाल फूलेका छन् । यता दुख्ने र उता दुख्ने लगायत कोलेस्ट्रोल देखि रक्तचाप वा कति लाई त मधुमेह सम्मले पिरोलेको छ । छोराछोरीले नेपाली बुझे पनि बोल्न हिचकिचाउँछन् । नातिनातिनाले नेपाली बुझ्ने कुरो भएन । पारिवारिक भाषा समेत झन्डै अङ्ग्रेजी नै भइसक्यो ।मुस्किलले कहिलेकाहीँ प्रत्यक
गत दुई दशकको तीव्र विकासले गर्दा भारत अहिले विश्व कै प्रमुख अर्थतन्त्रमा पर्दछ! केही दशकमै एक दुई नम्बरमा पर्ने आँकडा प्रशस्त छन् यदि सही नेतृत्व प्राप्त भइरह्यो भने! तर भारत, चीन, रसिया, ब्राजिल जस्ता देशले अर्थ तन्त्रमा जति नै सुधार गरे पनि हरेक जनता सामु त्यसको सकारात्मक पहुँच हुँदैन किनकि त्यहाँको सामाजिक सुरक्षा पद्धति अझै तेस्रो विश्वका मुलुक सरहको छ !३० वर्ष अघि एक जना पनि बिलिनियर नभएको भारतमा अहिले झन्डै दुई सय जति छन् र यो सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढ्दो छ ! यसको विपरीत भारत मै सत्र लाख बढी नागरिक घरबारविहीन छन् । चन्द्र यानको सफलता तिनलाई मतलब छैन । हुन त मध्यम वर्गीय जनता उत्तिकै बढ्दै छ